مهدى مهريزى وهادى ربانى
95
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى )
عاليه نايل گرديد . هر آينه ، اين راه و طريق پسنديدهء محكم را در ابتداى سلطنت و عنفوان جوانى خود به كار ببريد ، موجبات ترقّى مملكت و از بين رفتن فقر و فاقه و بىنيازى رعيت را فراهم خواهيد ساخت . و اين امر ، نه تنها موجب شكرگزارى آحاد ملّت خواهد گرديد بلكه باعث پيشرفت مملكت و استقلال واقعى آن خواهد شد . 4 . همّت گماريد در نشر و بسط علوم و صنايع جديد . آن چه باعث ترقّى و تعالى ساير ملل گرديده و آنان را به اوج عظمت رسانيده ، همان فرا گرفتن علوم و صنايع تازه بوده . و اين از بديهيات مسلّم است كه ايرانيان از حيث استعداد و قابليت ، برتر از ساير ملل بوده و هميشه در طول تاريخ از اين لحاظ پيشوا و مقتداى آنان بودهاند . و اين عقبماندگى كه اكنون مشاهده مىشود و مملكت را تا بدين حد فقير و مبتلا ساخته ، ناشى از عدم توجّه و التفات اسلاف و گذشتگان به اين امور بوده و ميل بىجاى آنها به مصنوعات خارجى باعث سرايت اين مرض به ساير افراد مملكت گرديده . و هستى و تجديد حيات و نوسازى ايران بستگى به اين نكتهء مهم دارد . 5 . بپرهيزيد و بسيار بپرهيزيد از اين كه بيگانگان در كار مملكت دخالت كنند . و مراقبت كنيد و بسيار مراقبت كنيد تا فتنهسازىهاى آنان را از ميان برداريد ؛ زيرا سر منشأ كليهء بلاها و فساد از آنان ناشى مىشود و هيچگونه اعتمادى هم آنان را نشايد ، مگر در جلب دوستى پادشاهان و بزرگان آنها و محافظت تمام نسبت به مودّتشان . و اين قروضى كه دامنگير دولت ، و بر گردن آنها بار گشته ، نيست مگر به علّت مداخلهء بىجاى بيگانگان در امور مملكت و لذا بر رجال ميهنپرست ايران كه مملكت خود را دوست دارند لازم است كه مردانى لايق را براى ادارهء سلطنت انتخاب نمايند . 6 . كوشش كنيد براى بسط عدالت و مساوات واقعى ، به صورتى كه شخص شاه با ضعيفترين افراد ملّت ، از لحاظ حقوق برابر باشند .